Υπηρεσίες INSPIRE

Νέοι Όροι και Προϋποθέσεις για την προμήθεια και παραγωγή δεδομένων PDF Εκτύπωση


Ο Ν. 3882/2010 καθορίζει συγκεκριμένες απαιτήσεις και προδιαγραφές σχετικά με κάθε έργο δημόσιας αρχής που εκτελείται με ίδια μέσα ή με προσφυγή σε εξωτερικό Ανάδοχο και αφορά σε θέματα γεωχωρικών δεδομένων & υπηρεσιών.

Βασική αρχή που πρέπει να ακολουθεί κάθε δημόσια αρχή, είναι πως πλέον απαγορεύεται η προμήθεια γεωχωρικών δεδομένων που είναι ήδη διαθέσιμα από άλλη δημόσια αρχή. Επιπλέον, όταν μία δημόσια αρχή προμηθεύεται γεωχωρικά δεδομένα, θα πρέπει να εξασφαλίσει την προμήθειά τους με άδεια χρήσης που επιτρέπει

(α) την κοινοχρησία χωρίς τέλη και περιορισμούς μεταξύ δημοσίων αρχών,

(β) τη δωρεάν διάθεσή τους προς τους πολίτες, σύμφωνα με τις ελάχιστες απαιτήσεις που καθορίζονται από το νόμο στα άρθρα 27 και 28.

 

Στο κείμενο της προκήρυξης θα πρέπει να συμπεριλαμβάνονται οι ακόλουθες διατυπώσεις στα αντίστοιχα τμήματα:


1. Διαλειτουργικότητα

Το σύνολο των παραδοτέων υπηρεσιών, λογισμικού, δεδομένων και μεταδεδομένων που παράγονται από τον ανάδοχο στα πλαίσια του παρόντος διαγωνισμού θα πρέπει να διατίθενται με ανοικτά πρότυπα και να ακολουθούν τις προδιαγραφές διαλειτουργικότητας που ορίζονται από:

(α) την Εθνική Υποδομή Γεωχωρικών Πληροφοριών (ΕΥΓΕΠ) και το Ν. 3882/2010

(β) το Εθνικό Πλαίσιο Διαλειτουργικότητας καθώς και

(γ) το σύνολο της νομοθεσίας για τα δημόσια δεδομένα και την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση.

Γενική ρήτρα για όλες τις περιπτώσεις παραδοτέων επί των οποίων υφίστανται δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας

Ο ανάδοχος θα πρέπει να έχει όλα τα απαραίτητα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας επί των παραδοτέων ώστε να προσφέρει τις κατάλληλες άδειες ή να μεταβιβάζει τα σχετικά δικαιώματα στην αναθέτουσα.


2. Πνευματική Ιδιοκτησία

2.1 Λογισμικό

Περίπτωση Α: Προμήθεια/ προσαρμογή ήδη υπάρχοντος κλειστού λογισμικού με δικαιώματα τρίτων επί αυτού (π.χ. Microsoft Office)

Στην περίπτωση που ο ανάδοχος προσφέρει λογισμικό επί του οποίου υφίστανται δικαιώματα τρίτων ή/ και που διατίθεται με άδειες χρήσης που δεν επιτρέπουν την πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα, τότε οι άδειες με τις οποίες προσφέρεται θα πρέπει να επιτρέπουν στην αναθέτουσα και οποιονδήποτε τρίτο που ενεργεί για λογαριασμό της να διενεργεί εκείνες τις πράξεις που είναι απαραίτητες προκειμένου να διασφαλίζεται η καλή λειτουργία, συντήρηση και παροχή υπηρεσιών που αποτελούν το αντικείμενο του παρόντος έργου. Επιπλέον οι άδειες δε θα πρέπει να εμποδίζουν την αναθέτουσα από το να αναθέσει τη συντήρηση του λογισμικού σε οποιονδήποτε τρίτο, ούτε να επηρεάζουν τις υποχρεώσεις του αναδόχου σε σχέση με τη συντήρηση του λογισμικού ή με το παρεχόμενο επίπεδο υπηρεσιών όπως αυτές προσδιορίζονται στις σχετικές συμφωνίες (π.χ. Service Level Agreements)

Η διάθεση από τον ανάδοχο λογισμικού που δεν επιτρέπει την πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα δε θα πρέπει σε καμία περίπτωση να εμποδίζει την άσκηση οποιουδήποτε από τα δικαιώματα που η αναθέτουσα αποκτά επί των δεδομένων, τεκμηρίωσης και πληροφοριών όπως αυτές περιγράφονται στο παρόν, ιδίως την εξαγωγή δεδομένων από το πληροφοριακό σύστημα χωρίς περιορισμούς τεχνικούς, νομικούς ή άλλους.

Περίπτωση Β: Προσαρμογή ήδη υπάρχοντος Ελεύθερου Λογισμικού/ Λογισμικού Ανοιχτού Κώδικα (π.χ. προσαρμογή Open Office) στις ανάγκες συγκεκριμένου οργανισμού

Στην περίπτωση που ο ανάδοχος αναλαμβάνει να προσφέρει στην αναθέτουσα λογισμικό επί του οποίου επιτρέπεται η πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα, αλλά υφίστανται προϋπάρχουσες άδειες τρίτων, τότε θα πρέπει το λογισμικό να διδεται στην αναθέτουσα με τέτοιες άδειες ώστε να μπορεί

(α) να χρησιμοποιεί και να εκτελεί τα παραδοτέα,

(β) να μελετά τα παραδοτέα, ιδίως τον πηγαίο κώδικα και να χρησιμοποιεί την πληροφορία που υπάρχει σε αυτά

(γ) να αναδιανέμει αντίγραφα των παραδοτέων ελεύθερα

(δ) να βελτιώνει τα παραδοτέα και να δημοσιεύει τις βελτιώσεις στο ευρύ κοινό ώστε να αυξάνει τη δημόσια ωφέλεια από αυτά.

Τα παραδοτέα θα πρέπει να κατατίθενται και στο αποθετήριο της αναθέτουσας, το http://forge.osor.eu/ ή σε οποιοδήποτε άλλο ισοδύναμο δημόσια και ανοιχτά προσβάσιμο αποθετήριο σε επεξεργάσιμη μορφή και με ρητή αναφορά στους όρους διάθεσής τους όπως αυτοί προσδιορίζονται ανωτέρω.

Περίπτωση Γ: Παραγωγή νέου λογισμικού για την αναθέτουσα

Στην περίπτωση που παράγεται νέο λογισμικό για την αναθέτουσα:

  • μεταβιβάζεται ρητά και ανεπιφύλακτα το σύνολο των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας επί του λογισμικού, δεδομένων, μεταδεδομένων, βιβλιοθηκών λογισμικού που αποτελούν τα παραδοτέα του έργου ή
  • παρέχονται μη αποκλειστικές άδειες που επιτρέπουν στην αναθέτουσα να ασκεί χωρίς κανέναν περιορισμό το σύνολο των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας επί του λογισμικού, δεδομένων, μεταδεδομένων, βιβλιοθηκών λογισμικού που αποτελούν τα παραδοτέα του έργου

Ο ανάδοχος ρητά και ανεπιφύλακτα συμφωνεί, συνομολογεί και αποδέχεται ότι δε θα ασκήσει κανένα από τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας που τυχόν έχει επί των παραδοτέων ή άλλου αντικειμένου που προστατεύεται από δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, ιδίως πνευματικά δικαιώματα, σήματα ή διπλώματα ευρεσιτεχνίας, προκειμένου να εμποδίσει την άσκηση οποιουδήποτε από τα παραπάνω δικαιώματα που αποκτά η αναθέτουσα.

Τα παραδοτέα θα πρέπει να κατατίθενται και στο αποθετήριο της αναθέτουσας, το http://forge.osor.eu/ ή σε οποιοδήποτε άλλο ισοδύναμο δημόσια και ανοιχτά προσβάσιμο αποθετήριο σε επεξεργάσιμη μορφή και με ρητή αναφορά στους όρους διάθεσής τους όπως αυτοί προσδιορίζονται στο παρόν.

2.2 Πληροφορίες/ Δεδομένα/ Περιεχόμενο

Περίπτωση Α: Περιεχόμενο που προστατεύεται από το νόμο για την πνευματική ιδιοκτησία και επί του οποίου προϋπάρχουν δικαιώματα τρίτων (π.χ. οπτικοακουστικό υλικό αρχείου)

Στην περίπτωση που ο ανάδοχος προσφέρει περιεχόμενο που προστατεύεται από τη νομοθεσία για την πνευματική ιδιοκτησία και επί του οποίου υφίστανται δικαιώματα τρίτων, τότε οι άδειες με τις οποίες προσφέρεται θα πρέπει να επιτρέπουν στην αναθέτουσα και οποιονδήποτε τρίτο που ενεργεί για λογαριασμό της να διενεργεί εκείνες τις πράξεις που είναι απαραίτητες για την παροχή των υπηρεσιών που αποτελούν το αντικείμενο του παρόντος έργου και τουλάχιστον τη διάθεση του περιεχομένου στο κοινό για μη εμπορική χρήση με υποχρέωση αναφοράς στο δημιουργό.

Το σύνολο του περιεχομένου, δεδομένων, λογισμικού καθώς και κάθε άλλης πληροφορίας θα πρέπει να παραδίδονται στην αναθέτουσα σε ψηφιακή μορφή, αυτόματα επεξεργάσιμη, χωρίς περιορισμούς τεχνικούς ή άλλους και βασιζόμενα σε ανοιχτό μορφότυπο και πρότυπα.

Περίπτωση Β: Νέο περιεχόμενο και δεδομένα που δημιουργούνται για λογαριασμό της αναθέτουσας

Στην περίπτωση που παράγεται νέο περιεχόμενο (ιδίως ψηφιοποιούνται τεκμήρια ή συλλέγονται δεδομένα) για την αναθέτουσα:

  • μεταβιβάζεται ρητά και ανεπιφύλακτα το σύνολο των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας επί του περιεχομένου, δεδομένων ή άλλου έργου που προστατεύεται από τη νομοθεσία για την πνευματική ιδιοκτησία ή
  • παρέχονται μη αποκλειστικές άδειες που επιτρέπουν στην αναθέτουσα να ασκεί χωρίς κανέναν περιορισμό το σύνολο των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας επί του περιεχομένου, δεδομένων ή άλλου έργου που προστατεύεται από τη νομοθεσία για την πνευματική ιδιοκτησία

Ο ανάδοχος ρητά και ανεπιφύλακτα συμφωνεί, συνομολογεί και αποδέχεται ότι δε θα ασκήσει κανένα από τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας που τυχόν έχει επί των παραδοτέων ή άλλου αντικειμένου που προστατεύεται από δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, ιδίως πνευματικά δικαιώματα, σήματα ή διπλώματα ευρεσιτεχνίας, προκειμένου να εμποδίσει την άσκηση οποιουδήποτε από τα παραπάνω δικαιώματα που αποκτά η αναθέτουσα.

Το σύνολο του περιεχομένου, δεδομένων καθώς και κάθε άλλης πληροφορίας θα πρέπει να παραδίδονται στην αναθέτουσα και να διατίθενται στο κοινό σε ψηφιακή μορφή, αυτόματα επεξεργάσιμη, χωρίς περιορισμούς τεχνικούς ή άλλους και βασιζόμενα σε ανοιχτό μορφότυπο και πρότυπα.

Τα παραδοτέα θα πρέπει να κατατίθενται στο αποθετήριο της αναθέτουσας και μπορούν να κατατίθενται στο αποθετήριο του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης (http://ekt.gr/) ή σε οποιοδήποτε άλλο ισοδύναμο δημόσια και ανοιχτά προσβάσιμο αποθετήριο σε επεξεργάσιμη μορφή και με ρητή αναφορά στους όρους διάθεσής τους όπως αυτοί προσδιορίζονται στο παρόν.


2.3 Mεταδεδομένα/Τεκμηρίωση/Συνοδευτικό υλικό

Στην περίπτωση που παράγονται μεταδεδομένα, τεκμηρίωση ή οποιοδήποτε άλλο συνοδευτικό υλικό (εφεξής Τεκμηρίωση) για την αναθέτουσα:

  • μεταβιβάζεται ρητά και ανεπιφύλακτα το σύνολο των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας επί της Τεκμηρίωσης ή
  • παρέχονται μη αποκλειστικές άδειες που επιτρέπουν στην αναθέτουσα να ασκεί χωρίς κανέναν περιορισμό το σύνολο των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας επί της Τεκμηρίωσης

Ο ανάδοχος ρητά και ανεπιφύλακτα συμφωνεί, συνομολογεί και αποδέχεται ότι δε θα ασκήσει κανένα από τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας που τυχόν έχει επί των παραδοτέων ή άλλου αντικειμένου που προστατεύεται από δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, ιδίως πνευματικά δικαιώματα, σήματα ή διπλώματα ευρεσιτεχνίας, προκειμένου να εμποδίσει την άσκηση οποιουδήποτε από τα παραπάνω δικαιώματα που αποκτά η αναθέτουσα.

Το σύνολο του περιεχομένου, δεδομένων καθώς και κάθε άλλης πληροφορίας που περιέχονται στην Τεκμηρίωση θα πρέπει να παραδίδονται στην αναθέτουσα και να διατίθενται στο κοινό σε ψηφιακή μορφή, αυτόματα επεξεργάσιμη, χωρίς περιορισμούς τεχνικούς ή άλλους και βασιζόμενα σε ανοιχτό μορφότυπο και πρότυπα και με άδεια που επιτρέπει την χωρίς περιορισμούς περαιτέρω διάθεση και χρησιμοποίησή τους.

Τα παραδοτέα θα πρέπει να κατατίθενται και στο αποθετήριο της αναθέτουσας, το αποθετήριο του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης (http://ekt.gr/) το οποίο αναλαμβάνει να τα διαθέτει με την Έκδοση 1.0 της Ανοικτής Άδειας Χρήσης Δημόσιας Γεωχωρικής Πληροφορίας ή ισοδύναμη άδεια Creative Commons ή σε οποιοδήποτε άλλο ισοδύναμο δημόσια και ανοιχτά προσβάσιμο αποθετήριο σε επεξεργάσιμη μορφή και με ρητή αναφορά στους όρους διάθεσής τους όπως αυτοί προσδιορίζονται στο παρόν.


2.4 Γεωχωρικά Δεδομένα/ Δημόσια Πληροφορία/ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση

Κάθε Δημόσια Αρχή, πριν προμηθευτεί, παράγει ή επικαιροποιήσει γεωχωρικά δεδομένα υποχρεούται να εξετάσει τη διαθεσιμότητά τους από άλλες δημόσιες αρχές (άρθρο 20, Ν. 3882/2010). Μέχρι την έναρξη λειτουργίας των υπηρεσιών της Γεωπύλης της ΕΥΓΕΠ, η αναζήτηση αυτή μπορεί να γίνεται στον Εθνικό Κατάλογο Γεωχωρικών Πόρων της ΔΔ που είναι διαθέσιμος στην ιστοσελίδα του ΟΚΧΕ (http://www.inspire.okxe.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=36&Itemid=50), στο www.geodata.gov.gr ή σε όποια άλλη πηγή πληροφόρησης διαθέτει η Δημόσια Αρχή.

Η Αναθέτουσα αρχή αναλαμβάνει την υποχρέωση να διαθέτει όλα τα παραδοτέα (ενδιάμεσα και τελικά) σύμφωνα με τους όρους της νομοθεσίας για τα γεωχωρικά δεδομένα, την πρόσβαση στην πληροφόρηση, τη συμμετοχή του κοινού στην λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στην δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα, την περαιτέρω χρήση της δημόσιας πληροφορίας και την ηλεκτρονική διακυβέρνηση και ειδικότερα:

(α) στις δημόσιες αρχές, όπως αυτές ορίζονται στο Ν. 3882/2010 και το Ν. 3979/2011, χωρίς κανέναν περιορισμό για τη χρήση και τον περαιτέρω διαμοιρασμό μεταξύ δημοσίων αρχών, προκειμένου να επιτελούν τη δημόσια αποστολή τους και χρησιμοποιώντας είτε την Ανοικτή Άδεια Χρήσης Δημόσιας Γεωχωρικής Πληροφορίας (Έκδοση 1.0) ή την Mη Εμπορική Άδεια Χρήσης Δημόσιας Γεωχωρικής Πληροφορίας (Έκδοση 1.0) όπως αυτές εγκρίθηκαν και ψηφίστηκαν από την Εθνική Επιτροπή Γεωπληροφορίας κατά τη 2η Συνεδρίαση της στις 2 Απριλίου 2012.

(β) σε τρίτους χρησιμοποιώντας είτε την Ανοικτή Άδεια Χρήσης Δημόσιας Γεωχωρικής Πληροφορίας (Έκδοση 1.0) ή την Mη Εμπορική Άδεια Χρήσης Δημόσιας Γεωχωρικής Πληροφορίας (Έκδοση 1.0) σε συνδυασμό με άδεια που επιτρέπει την εμπορική χρήση έναντι αντιτίμου και η οποία θα πρέπει να καταρτίζεται σύμφωνα με τις οδηγίες που παρέχει ο Πίνακας Γ του Παραρτήματος Β της απόφασης της Εθνική Επιτροπή Γεωπληροφορίας κατά τη 2η Συνεδρίαση της στις 2 Απριλίου 2012.

Εφόσον αυτό επιτρέπεται από την άδεια διάθεσής τους, τα παραδοτέα θα πρέπει να κατατίθενται και στο αποθετήριο της αναθέτουσας, το http://forge.osor.eu/, στο geodata.gov.gr ή σε οποιοδήποτε άλλο ισοδύναμο δημόσια και ανοιχτά προσβάσιμο αποθετήριο σε επεξεργάσιμη μορφή και με ρητή αναφορά στους όρους διάθεσής τους όπως αυτοί προσδιορίζονται στο παρόν.

Στο πλαίσιο εφαρμογής της Οδηγίας 2007/2/ΕK (INSPIRE), τα γεωχωρικά δεδομένα και οι αντίστοιχες υπηρεσίες των Δημοσίων Αρχών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας INSPIRE θα πρέπει να είναι προσβάσιμα για τα Όργανα της ΕΕ, όπως ορίζει ο Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 268/2010 της Επιτροπής της 29ης Μαρτίου 2010 για εφαρμογή της Οδηγίας 2007/2/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά την πρόσβαση στα σύνολα δεδομένων και τις υπηρεσίες (EL, EN).Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης της Οδηγίας (INSPIRE Implementation Roadmap), όσες συμφωνίες ή συμβάσεις συνάπτονται μετά την 19η Οκτωβρίου 2011 θα πρέπει να λαβμάνοπυν υπόψη τον σχετικό Κανονισμό, ενώ όσες προϋπάρχουν θα πρέπει να συμμορφωθούν μέχρι τις 19 Απριλίου 2013.


3. Ευθύνη Αναδόχου

Ο ανάδοχος έχει όλα τα απαραίτητα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας επί των παραδοτέων ώστε να μπορεί να προσφέρει τις κατάλληλες άδειες ή να μεταβιβάζει τα σχετικά δικαιώματα στην αναθέτουσα.

Σε περίπτωση άσκησης αγωγής ή υποβολής οποιουδήποτε άλλου ενδίκου βοηθήματος ή μέσου κατά της Αναθέτουσας από τρίτο για οποιοδήποτε θέμα σχετικά με δικαιώματα επί του λογισμικού ή των εφαρμογών, η Αναθέτουσα οφείλει να ειδοποιήσει αμέσως και γραπτά με όλες τις απαραίτητες πληροφορίες τον Ανάδοχο, ο οποίος υποχρεούται να καλύψει το σύνολο των δικαστικών εξόδων, να αποζημιώσει την Αναθέτουσας για την οποιαδήποτε ζημία, υλική ή μη, θετική ή αποθετική, προκύψει από τη σχετική διαφορά και να συνδράμει την Αναθέτουσα δικαστικά και εξωδικαστικά έναντι του τρίτου.


4. Τεχνικές Προδιαγραφές Διαλειτουργικότητας

Ο ανάδοχος υποχρεούται να κάνει χρήση και ανοικτών προτύπων και μορφοτύπων, να μορφοποιεί τα γεωχωρικά δεδομένα, τις γεωχωρικές υπηρεσίες και τα αντίστοιχα μεταδεδομένα σύμφωνα με τις επιταγές του Εθνικού Πλαισίου Διαλειτουργικότητας Γεωπληροφορίας και Υπηρεσιών (ΕΠΔΓΥ) και της Οδηγίας INSPIRE και να λαμβάνει όλα τα προσήκοντα τεχνικά μέτρα προκειμένου τα δεδομένα και οι υπηρεσίες να διατίθενται μέσω της Ευρωπαϊκής Πύλης INSPIRE και της Εθνικής Γεωπύλης που προβλέπεται στον Ν. 3882/2010.

Η ΕΥΓΕΠ έχει εφαρμογή σε όλα τα σύνολα γεωχωρικών δεδομένων της Δημόσιας Διοίκησης και τις αντίστοιχες υπηρεσίες, όπως ορίζεται στο άρθρο 4 του Ν. 3882/2010.

Παρακάτω αναλύονται οι προδιαγραφές που πρέπει να πληρούνται για τα μεταδεδομένα, τα σύνολα δεδομένων και τις υπηρεσίες γεωχωρικών δεδομένων, υποσύνολο των οποίων αποτελούν οι δικτυακές υπηρεσίες, έτσι όπως ορίζονται για την εφαρμογή της Οδηγίας INSPIRE.

1. Μεταδεδομένα (Metadata)

Για όλα τα σύνολα γεωχωρικών δεδομένων και τις αντίστοιχες υπηρεσίες, οι ΔΑ πρέπει να δημιουργούν κατάλληλα αρχεία μεταδεδομένων σύμφωνα με το πρότυπο του Εθνικού Πλαισίου Διαλειτουργικότητας Γεωπληροφορίας και Υπηρεσιών (ΕΠΔΓΥ) και το πρότυπο INSPIRE. Μέχρι την έκδοση και έγκριση του ΕΠΔΓΥ, δημιουργούνται αρχεία μεταδεδομένων μόνο σύμφωνα με το πρότυπο INSPIRE.

Για τα σύνολα δεδομένων που εμπίπτουν στις διατάξεις της Οδηγίας 2007/2/ΕΚ (EL, EN) και πιο συγκεκριμένα για εκείνα που εντάσσονται σε μία ή περισσότερες από τις 34 θεματικές κατηγορίες των Παραρτημάτων Ι, ΙΙ & ΙΙΙ, τα μεταδεδομένα θα ακολουθούν τις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1205/2008 της Επιτροπής της 3ης Δεκεμβρίου 2008 για εφαρμογή της Οδηγίας 2007/2/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τα μεταδεδομένα (EN, EL). Η Δημόσια Αρχή (ή ο Ανάδοχος) θα πρέπει να συμβουλευτεί το κείμενο ΙNSPIRE Metadata Implementing Rules: Technical Guidelines based on EN ISO 19115 and EN ISO 19119 (Version 1.2) 16.06.2010» (EN), το οποίο εκδόθηκε ως τεχνική βοήθεια για την εφαρμογή του σχετικού Κανονισμού. Θα πρέπει επίσης να ελεγχθεί από τον Ανάδοχο η συντακτική ορθότητα των αρχείων μεταδεδομένων που θα παραχθούν ως προς το πρότυπο μεταδεδομένων κατά INSPIRE (INSPIRE xml schema validation).

Για τα σύνολα δεδομένων που δεν εμπίπτουν στις διατάξεις της Οδηγίας 2007/2/ΕΚ θα δημιουργούνται αρχεία μεταδεδομένων βασισμένα στο πρότυπο INSPIRE, παραλείποντας εκείνα τα στοιχεία μεταδεδομένων τα οποία δεν έχουν εφαρμογή, όπως είναι το στοιχείο μεταδεδομένων «Λέξη κλειδί» που απαιτεί την υποχρεωτική επιλογή μιας τουλάχιστον από τις 34 θεματικές κατηγορίες των τριών Παραρτημάτων της Οδηγίας. Αυτά τα αρχεία μεταδεδομένων, εξ ορισμού, δε θα ικανοποιούν τον έλεγχο συντακτικής ορθότητα κατά INSPIRE (INSPIRE xml schema validation).

Η δημιουργία των αρχείων μεταδεδομένων κατά το πρότυπο INSPIRE μπορεί να γίνεται χρησιμοποιώντας κατάλληλες ηλεκτρονικές εφαρμογές, όπως είναι η εφαρμογή INSPIRE Metadata Editor που παρέχεται από το INSPIRE Geoportal.

Από την ίδια ιστοσελίδα παρέχεται και η εφαρμογή ελέγχου της συντακτικής ορθότητας των αρχείων μεταδεδομένων (INSPIRE Metadata Validator).


2. Διαλειτουργικότητα γεωχωρικών δεδομένων και υπηρεσιών (Interoperability of Datasets & Services)

2.α. Σύνολα γεωχωρικών δεδομένων (Datasets)

2.α.i. Σύνολα γεωχωρικών δεδομένων που εμπίπτουν στο πλαίσιο εφαρμογής της Οδηγίας 2007/2/EK (INSPIRE).

Για τα σύνολα γεωχωρικών δεδομένων και τις αντίστοιχες υπηρεσίες που εμπίπτουν στις διατάξεις της Οδηγίας 2007/2/ΕΚ (INSPIRE), θα πρέπει να εφαρμόζονται οι εκτελεστικές διατάξεις που εκδίδονται σε εφαρμογή της.

Ο Κανονισμός (ΕΚ) 1089/2010 της Επιτροπής της 23ης Νοεμβρίου 2010 για εφαρμογή της Οδηγίας 2007/2/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τη διαλειτουργικότητα των χωρικών δεδομένων και υπηρεσιών (EN) αφορά στα σύνολα γεωχωρικών δεδομένων που εντάσσονται στο Παράρτημα Ι. Ο Κανονισμός 1089/2010 συμπληρώθηκε από τον Κανονισμό (ΕΚ) 102/2011 της Επιτροπής της 4ης Φεβρουαρίου 2011 (EL, ΕΝ), ο οποίος πρέπει να εφαρμόζεται συμπληρωματικά για τα ίδια σύνολα δεδομένων.

Το καλοκαίρι του 2011 τέθηκαν σε διαβούλευση τα σχέδια των προδιαγραφών για τις θεματικές κατηγορίες των Παραρτημάτων ΙΙ & ΙΙΙ, οι οποίες, όταν ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες, θα αποτελέσουν νομική πράξη που θα συμπληρώνει τον ήδη υπάρχοντα Κανονισμό 1089/2010. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής της Οδηγίας (INSPIRE Adoption Roadmap), οι προδιαγραφές διαλειτουργικότητας για αυτά τα σύνολα αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή από τον Οκτώβρη του 2015.

Όπως αναφέρεται στο άρθρο 7 της Οδηγίας και στο άρθρο 6 του Ν. 3882/2010, τα νέα σύνολα δεδομένων και οι αντίστοιχες υπηρεσίες αλλά και εκείνα που προκύπτουν ως αποτέλεσμα εκτενούς αναδιοργάνωσης πρέπει να διατίθενται σύμφωνα με τις διατάξεις των Κανονισμών που εκδίδονται σε εφαρμογή της Οδηγίας σε δύο έτη από τη θέσπιση αυτών των εκτελεστικών διατάξεων. Για τα υπόλοιπα σύνολα γεωχωρικών δεδομένων και τις αντίστοιχες υπηρεσίες. αυτός ο χρόνος είναι τα 7 έτη.

Πιο αναλυτικά, τα νέα και εκτενώς αναδιοργανωμένα σύνολα δεδομένων του Παραρτήματος Ι θα πρέπει να διατεθούν σύμφωνα με τον Κανονισμό 1089/2010 στις 23 Νοεμβρίου 2012, ενώ οι διατάξεις του Κανονισμού 102/2011 για τα ίδια σύνολα δεδομένων θα πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή στις 4 Φεβρουαρίου 2013. Οι παραπάνω ημερομηνίες για τα παλαιά σύνολα δεδομένων που είναι ακόμη σε χρήση είναι η 23η Νοεμβρίου 2017 και η 4η Φεβρουαρίου 2018 αντίστοιχα. Τα σύνολα δεδομένων που δημιουργούν, προμηθεύονται η επικαιροποιούν σημαντικά οι Δημόσιες Αρχές μετά τις παραπάνω ημερομηνίες, θα πρέπει να συμμορφώνονται με τις προδιαγραφές.

Σύμφωνα με την Οδηγία, τα κράτη – μέλη μπορούν να επιλέξουν να διαθέτουν τα δεδομένα τους μέσω της Ευρωπαϊκής Πύλης με δύο τρόπους:

Εναρμόνιση: Ενσωμάτωση των προδιαγραφών διαλειτουργικότητας στις τεχνικές προδιαγραφές του προϊόντος. Σε αυτή την περίπτωση τα γεωχωρικά δεδομένα τηρούνται από τις αρμόδιες δημόσιες αρχές σε συμφωνία με τις προδιαγραφές που εκδίδονται σε εφαρμογή της Οδηγίας 2007/2/ΕΚ.

Διαλειτουργικότητα: Υλοποίηση κατάλληλης υπηρεσίας μετασχηματισμού σχήματος με σκοπό τη διάθεσή τους συμφωνα με τις προδιαγραφές διαλειτουργικότητας που εκδίδονται σε εφαρμογή της Οδηγίας 2007/2/ΕΚ.

Για τα σύνολα δεδομένων των Παραρτημάτων ΙΙ & ΙΙΙ δεν προκύπτει ακόμη υποχρέωση συμμόρφωσης με τεχνικές προδιαγραφές διαλειτουργικότητας. Για αυτά τα σύνολα θα πρέπει να πληρούνται οι προϋποθέσεις της παραγράφου 2.β.

2.α.ii. Σύνολα γεωχωρικών δεδομένων που δεν εντάσσονται στο πλαίσιο εφαρμογής της Οδηγίας 2007/2/ΕΚ (INSPIRE) αλλά εμπίπτουν στις διατάξεις του Ν. 3882/2010.

Για να εξασφαλιστεί η διαλειτουργικότητα όλων των συνόλων δεδομένων της ΕΥΓΕΠ με το ΕΠΔΓΥ αλλά και με τις εκτελεστικές διατάξεις που πρόκειται να εκδοθούν σε εφαρμογή της Οδηγίας 2007/2/ΕΚ, οι ΔΑ θα πρέπει να φροντίζουν ώστε το σύνολο του περιεχομένου, δεδομένων, μεταδεδομένων, των αντίστοιχων υπηρεσιών καθώς και κάθε άλλης πληροφορίας να παραδίδεται στην αναθέτουσα σε ψηφιακή μορφή, αυτόματα επεξεργάσιμη, χωρίς περιορισμούς τεχνικούς ή άλλους και να βασίζεται και σε ανοιχτό μορφότυπο και πρότυπα.

Ο όρος ανοικτά πρότυπα σημαίνει ότι πληρούνται οι εξής προϋποθέσεις:

• Το πρότυπο έχει υιοθετηθεί και διατηρείται από μη κερδοσκοπικό οργανισμό και η ανάπτυξή του πραγματοποιείται στη βάση ανοιχτών διαδικασιών για τη λήψη των σχετικών αποφάσεων από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη (συναίνεση ή απόφαση πλειοψηφίας κλπ)

• Το πρότυπο έχει δημοσιευτεί και οι προδιαγραφές είναι δωρεάν διαθέσιμες ή διαθέσιμες με ένα ελάχιστο κόστος. Πρέπει να επιτρέπεται σε όλους η αντιγραφή, η διανομή και η χρήση δωρεάν ή με ένα ελάχιστο κόστος.

• Η διανοητική ιδιοκτησία (π.χ. διπλώματα ευρεσιτεχνίας) επί του προτύπου ή μέρους αυτού είναι διαθέσιμη χωρίς δυνατότητα υπαναχώρησης και δωρεάν.

• Δεν υπάρχουν περιορισμοί σε ότι αφορά την επαναχρησιμοποίηση του προτύπου.

Ο όρος ανοικτός μορφότυπος αναφέρεται σε ένα μορφότυπο ο οποίος είναι αναγνώσιμος από μηχανές, διαθέσιμος στο κοινό, χωρίς περιορισμούς οι οποίοι θα μπορούσαν να εμποδίσουν την επαναχρησιμοποίηση της πληροφορίας που εμπεριέχεται σε αυτόν και η χρήση του οποίου μπορεί να γίνει από οποιοδήποτε λογισμικό ακολουθεί τις ανοικτές προδιαγραφές του συγκεκριμένου μορφότυπου.

2.β. Υπηρεσίες γεωχωρικών δεδομένων (Spatial Data Services) και δικτυακές υπηρεσίες (Network Services)

Οι υπηρεσίες γεωχωρικών δεδομένων αποτελούν πόρους για την ΕΥΓΕΠ και για την Ευρωπαϊκή Υποδομή, όπως και τα σύνολα δεδομένων.

Για να επιτευχθεί η ελάχιστη λειτουργικότητα της Ευρωπαϊκής Υποδομής, πρέπει να υλοποιηθούν τουλάχιστον οι 5 τύποι υπηρεσιών που αναφέρονται στην Οδηγία 2007/2/ΕΚ και στο Ν. 3882/2010. Αυτές είναι:

o Υπηρεσίες απεικόνισης (view services)

o Υπηρεσίες εξεύρεσης (discovery services)

o Υπηρεσίες μετασχηματισμού (transformation services)

o Υπηρεσίες τηλεφόρτωσης (download services)

o Υπηρεσίες επίκλησης υπηρεσιών γεωχωρικών δεδομένων (invoke spatial data services services)

Οι παραπάνω υπηρεσίες αποτελούν ένα υποσύνολο των υπηρεσιών γεωχωρικών δεδομένων και επιτρέπουν την αναζήτηση συνόλων και υπηρεσιών, την απεικόνιση, το μετασχηματισμό και τη λήψη συνόλων γεωχωρικών δεδομένων και την επίκληση γεωχωρικών υπηρεσιών. Οι προδιαγραφές που εκδίδονται αφορούν σε υπηρεσίες που λειτουργούν χρησιμοποιώντας σύνολα γεωχωρικών δεδομένων και τα αντίστοιχα μεταδεδομένα τους, τα οποία εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας INSPIRE.

Για τους πρώτους 5 τύπους υπηρεσιών, έχουν ήδη θεσπιστεί οι σχετικοί Κανονισμοί σε εφαρμογή της Οδηγίας. Οι κανονισμοί και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τους φαίνεται παρακάτω:

  • Κανονισμός (ΕΚ) 976/2009 της Επιτροπής της 19ης Οκτωβρίου 2009 για εφαρμογή της Οδηγίας 2007/2/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τις δικτυακές υπηρεσίες (EL, EN).

O Κανονισμός αφορά τις υπηρεσίες απεικόνισης και εξεύρεσης. Τα κράτη – μέλη πρέπει να παρέχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες τέτοιου τύπου με αρχική επιχειρησιακή ικανότητα (initial operation capability) από την 9η Μαΐου 2011 ενώ από την 9η Νοεμβρίου 2011 οι υπηρεσίες αυτές πρέπει να παρέχονται σε πλήρη συμμόρφωση με τον Κανονισμό.

  • Κανονισμός (ΕΚ) 1088/2010 της Επιτροπής της 23ης Νοεμβρίου 2010 για εφαρμογή της Οδηγίας 2007/2/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τις δικτυακές υπηρεσίες (EL, EN)

Ο Κανονισμός 1088/2010 συμπληρώνει τον Κανονισμό 976/2009, θέτοντας επιπλέον προδιαγραφές για τις υπηρεσίες τηλεφόρτωσης και μετασχηματισμού. Τα κράτη – μέλη πρέπει να παρέχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες τηλεφόρτωσης και μετασχηματισμού με αρχική επιχειρησιακή ικανότητα από την 28η Ιουνίου 2012 ενώ από την 28η Δεκεμβρίου 2012 οι υπηρεσίες αυτές πρέπει να παρέχονται σε πλήρη συμμόρφωση με τον Κανονισμό.

Οι υπηρεσίες των παραπάνω τύπων που υλοποιούνται από ΔΑ μετά τις παραπάνω ημερομηνίες και σχετίζονται με σύνολα δεδομένων που εντάσσονται στα Παραρτήματα της Οδηγίας, θα πρέπει να πληρούν τις προδιαγραφές. Αυτές οι υπηρεσίες θα πρέπει να καταγράφονται στον Κατάλογο Γεωχωρικών Πόρων της Δημόσιας Διοίκησης και να ενημερώνεται ο ΟΚΧΕ σχετικά.

Για τους υπόλοιπους τύπους υπηρεσιών γεωχωρικών δεδομένων, είναι σε εξέλιξη οι προβλεπόμενες διαδικασίες σύνταξης σχετικών Κανόνων Εφαρμογής με σκοπό τη διαλειτουργικότητα. Στο πλαίσιο αυτό πρόκειται να θεσπιστούν και οι Κανόνες Εφαρμογής για τη δικτυακή υπηρεσία επίκλησης γεωχωρικών υπηρεσιών (Invoke Spatial Data Service Service).

Σήμερα δεν προκύπτει για τα κράτη μέλη καμία υποχρέωση σχετικά με αυτούς τους τύπους υπηρεσιών. Παρόλα αυτά, κάθε ΔΑ θα πρέπει να εξασφαλίσει τη δυνατότητα συμμόρφωσης των υπηρεσιών γεωχωρικών δεδομένων που υλοποιούνται για λογαριασμό της, με τις διατάξεις που θα θεσπιστούν στα πλαίσια υλοποίησης της Ευρωπαϊκής Υποδομής και με τις προβλέψεις του ΕΠΔΓΥ που θα εκδοθεί στα πλαίσια υλοποίησης της ΕΥΓΕΠ, χρησιμοποιώντας ανοιχτά πρότυπα.


Προθεσμίες εφαρμογής των εκτελεστικών διατάξεων που εκδίδονται σε εφαρμογή της Οδηγίας 2007/2/ΕΚ (INSPIRE)


Τελευταία Ενημέρωση στις Πέμπτη, 04 Οκτώβριος 2012 11:48